Tản văn của Lữ

Dưới chân đồi, tôi có ươm một ánh mặt trời. Ngày mai, mặt trời lên, và mọi loài sẽ vui tươi, sung sướng. Những nhà khoa học cho rằng trái đất quay quanh mặt trời. Họ không biết gì cả. Những ánh mặt trời xuất hiện vào buổi sáng là do tôi ươm trồng đó em. Đôi khi, tôi phải ủ mặt trời cả ngàn năm, trước khi nó chín muồi, và dùng được vào buổi sáng. Mặt trời là một thứ trái cây. Hoặc em gọi mặt trời là một thứ hạt. Ta gửi hạt cho đất, và đất làm cho hạt nảy mầm, lên cây.

Mỗi lần mặt trời xuất hiện ở phương Đông, tôi xoa tay, sung sướng nói: “Đó, tôi tặng em một ngày thật đẹp.” Một ngày mà không có mặt trời thì chán lắm. Một ngày có mặt trời luôn luôn là một ngày đáng sống. Em không hiểu tôi ươm mặt trời công phu như thế nào đâu. Chỉ cần làm sai một chút thì mặt trời bị hư và không thể xuất hiện ở chân đồi được. Không có ngày nào mà tôi không tặng em một mặt trời tuyệt đẹp như vậy. Ấy mà có khi, em không nhận ra. Em nghĩ: “Mặt trời mọc thì có gì lạ đâu.”

Có lần, em nhắn tôi: “Anh nhớ viết thư cho em nhá.” Tôi nghe em mà thấy tức cười quá. Có ngày nào mà tôi không viết thư cho em. Mặt trời là một lá thư tình tôi gửi cho em. Trong thư, tôi viết: “Cuộc đời này đẹp lắm, em biết không? Ngày hôm nay tuyệt vời lắm, em nhớ không? ...” Thư của tôi thì đơn giản như vậy thôi, nhưng tôi viết bằng cả trái tim của mình. Tôi không viết bằng văn chương bóng bẩy. Tôi viết bằng sự sống. Ở đó, tôi bày tỏ tình thương của tôi đến với em.

Những lúc thấy em chán nản mà tôi thương quá. Có khi, em bệnh thật là lâu. Nhìn em, tôi biết, căn bệnh có nguồn gốc ở trong tâm. Nhiều khi, em than: “Em không muốn sống nữa.” Nghe em nói mà tôi giật mình. Em nói: “Cuộc đời này chẳng có gì đẹp cả.” Những câu nói như vậy có khác gì những mũi tên bắn vào trái tim tôi. Tôi tiếc rẻ: “Tại sao em có thể dại dột như vậy được. Em biết cuộc đời là gì chưa? Em biết sự sống là gì chưa? Em biết em là ai không?” Nếu biết sự sống là gì, em sẽ không cho rằng em không muốn sống nữa. Sự sống là một tặng phẩm vô giá.

Có khi, em nói tới cái chết. Em tin rằng cái chết sẽ mang lại sự giải thoát cho em. Chết rồi, em sẽ không phải chịu đựng khổ đau nữa. Nhưng theo tôi thì sự sống mới mang lại sự giải thoát. Cái chết không mang đến cho ta cái gì cả. Nếu có mang đến cho ta cái gì, thì ta không gọi đó là cái chết nữa. Muốn tiếp xúc với sự giải thoát, em cần hiểu sự sống là gì. Chỉ nơi sự sống, ta mới đạt tới cảm giác thoải mái, thoả mãn, và an bình. Chỉ ở sự sống, ta mới thực chứng được tình thương.

Mỗi ngày, tôi tặng em một ánh mặt trời. Cho đến hôm nay, tôi chưa từng quên ngày nào hết. Em đừng tin những nhà khoa học, cho rằng sự sống là một thoáng ngẫu nhiên mà thôi. Chẳng có gì là ngẫu nhiên cả. Tất cả đều đến từ tình thương đó em. Có thể chính những nhà khoa học đã đầu độc em, khiến cho em đánh mất đi khả năng tiếp xúc với sự sống. Em chán nản, vì em không biết sự sống đang tặng em những gì. Riêng tôi, tôi nguyện ươm, để cho em có một ánh mặt trời mỗi ngày. Sáng nào, nhìn về phương đông, em cũng sẽ nhận được món quà tôi dành cho em.

Những lúc buồn khổ, em nên nhớ rằng đó cũng là tặng phẩm của sự sống. Nhờ có khổ đau mà ta hiểu ra tình thương là gì. Tôi thương em, vì tôi biết rằng em đau khổ. Tôi biết rất rõ là em đang cần một sự an ủi, vỗ về. Mọi người đang lao mình vào sự sống bằng một tốc độ thật nhanh. Con người đang bỏ quên nhau. Khoa học càng tiến bộ, thì con người càng quên đi ý nghĩa chân thật của sự sống. Tại vì, sống có nghĩa là nhớ tới nhau, nghĩ về nhau, và chăm sóc cho nhau. Trong tiếng Việt, chữ thương đi đôi với chữ nhớ. Con người hôm nay mau quên kinh khủng. Và tai hại nhất là con người quên chính bản thân mình. Họ quên sống, thấy chán, và không hiểu tại sao mình có mặt ở trong cuộc đời này.

Có khi nào em quên chính bản thân của mình không? Có khi nào em coi thường chính em hay không? Em hãy nhìn vào trong chiếc gương thật trong treo trên vách tường, để thấy đôi mắt của mình là một tặng phẩm của sự sống. Thật buồn cười khi có người hiểu rằng con mắt đó đến từ sự ngẫu nhiên mà thôi. Con mắt đó đến từ mẹ. Đôi mắt của em là đôi mắt của mẹ. Với đôi mắt đó, mẹ đã cười với sự sống. Rồi có khi, cũng với đôi mắt đó, mẹ khóc. Đôi mắt đó bây giờ là của em. Em hãy cười, hãy khóc với đôi mắt, để thấy mình chính là mẹ; mình có thể thương yêu và khổ đau bằng trái tim của mẹ.

Mỗi buổi sáng, mặt trời của tôi, là để mời em nở một nụ cười. Hạnh phúc là một cái gì có thật ở trong cuộc đời này. Dù có khi em phải khóc. Với tôi, khi em cười, thì gương mặt của em đẹp nhất. Toàn thân của em sẽ toả ra một thứ ánh sáng kỳ diệu. Ánh sáng của hạnh phúc. Có hạnh phúc, ta sẽ tiếp nhận khổ đau một cách rộng lượng hơn; khổ đau trong ta và nơi những người sống chung quanh ta. Mỗi ngày, em nhớ cười. Đẹp nhất là khi em cười bằng đôi mắt.

Tôi ươm một mặt trời cho em. Mặt trời là một lá thư, một lời dặn dò của tôi gửi cho em. Mặt trời là để cho em nắng ấm vào những ngày đông lạnh. Nhưng mặt trời đó không phải là tặng phẩm của riêng tôi. Sự sống đã cùng dang tay, nuôi lớn từng hạt giống mặt trời tôi ươm ở phía chân đồi. Mặt trời là tặng phẩm của sự sống. Tôi yêu em, vì tôi biết yêu sự sống này. Sự sống này đẹp quá. Không ngày nào mà tôi không nghĩ đến em. Không ngày nào mà tôi không mỉm cười với sự sống. Mỗi khi nhìn mặt trời ló dạng ở phương đông, em nên biết là cùng lúc đó, tôi đang cười với em, với tất cả tình thương và lòng tin yêu.
(ST)